Uitgelicht

GroenLinks Deventer op naar de verkiezingen GR2018
Terugkijken & vooruitblikken op drie kwart van de raadsperiode

fractie
Fractie

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2014 behaalde GroenLinksDeventer drie zetels. De raadsleden Carlo Verhaar, Lida Zegel- van Tiel en Ömer Melikoglu werden ondersteund door de opvolgers Tjeerd van der Meulen, Koen Boswinkel, Brendan Oonk en René Takens. De laatste jaren heeft de fractie keihard gewerkt aan het groener, gezonder, schoner en socialer maken van Deventer. Op 23 maart 2016 nam Tjeerd het voorzitterschap over van Carlo. Daarna is de fractie, met een andere fractievoorzitter maar met dezelfde hoeveelheid energie en creativiteit doorgegaan. Hieronder een terugblik op de eerste drie jaren van deze raadsperiode GroenLinkse politiek in Deventer.

Kritisch, constructief en pro-actief oppositie voeren  
Bij de verkiezingen in 2014 waren tegenstanders van het nieuwe stadhuiskwartier, Gemeentebelang (van 4 naar 7 zetels) en de Socialistische Partij (van 2 naar 4 zetels), de grote winnaars. GroenLinks moest helaas een zetel inleveren. De nieuwe coalitie van GB, PvdA, D66 en CDA beloofde een open bestuurscultuur, waarin intensief gecommuniceerd wordt met de samenleving en waarbij de coalitiepartners elkaar de samenwerking gunnen met andere partijen. GroenLinks gelooft in die open bestuurscultuur en heeft de afgelopen drie jaar vanuit de oppositiebankjes constructief meegedacht met het college, het college met groene en sociale ideeën bestookt en raadsvoorstellen steeds kritisch beoordeeld. Ook staken we energie in eigen initiatiefvoorstellen; in 2014 is ons initiatiefvoorstel voor meer parkeerruimte voor laadpalen elektrische auto's aangenomen, in 2015 lanceerden we met succes een plan voor tijdelijke natuur op het braakliggende bedrijfsterrein A1 en begin 2016 werd gesproken over het voorstel Commissie "Deventer Verhalen" dat een zorgvuldige beoordeling van toekomstige erfenissen en schenkingen met cultuurhistorische waarde beoogd.

Het vaststellen van de gemeentebegroting behoort tot één van de belangrijkste taken van de raad.  De voornemens en collegeplannen voor het komende jaar worden gepresenteerd en vanuit de fracties wordt geprobeerd koersen bij te stellen, accenten te verleggen of pleisters te plakken. Onze fractie besloot dat vanaf 2015 anders te doen door elk jaar een Alternatieve Begroting te presteren met alle groene en sociale keuzen in één samenhangend pakket met een deugdelijke financiële onderbouwing. De zogenaamde "solide" begroting van het college hebben we steeds stevig bekritiseerd.

Die constructief-kritische en pro-actieve opstelling van de afgelopen jaren bevalt ons goed. Daar gaan we dus gewoon mee door!

De tijd dringt… klimaatneutraal Deventer in 2030
Deventer heeft de ambitieuze doelstelling om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Hoewel die doelstelling nog steeds op papier door de raad wordt onderschreven, zijn we er nog lang niet en heeft de wethouder amper financiële middelen om te versnellen. GroenLinks heeft tevergeefs gepleit voor een aanzienlijke verhoging van het belabberde duurzaamheidsbudget.

Omdat duurzaamheid volgens ons in elk raadsbesluit een rol moet spelen, stelden we in 2015 voor om standaard te gaan werken met een "duurzaamheids-paragraaf" waarin de impact van een besluit op CO2-emissie, materialenverbruik, water, milieuvervuiling en vervoerskilometers wordt beoordeeld. Zelfs dat bleek voor de meeste fracties helaas een stap te ver!

GroenLinks kwam met het voorstel om de gemeentelijke aandelen in Enexis te verkopen; met de vrijkomende miljoenen (!!) zou een revolverend duurzaamheidsfonds kunnen worden gevormd om particulieren, scholen en bedrijven te helpen met renteloze leningen voor duurzame investeringen. Tot het grote chagrijn en verontwaardiging van niet alleen de GroenLinksfractie bleek de Gemeente zonder de Raad hierin te kennen aandelen bijgekocht te hebben in plaats van verkocht te hebben. De politiek verantwoordelijke wethouder moest door het stof maar helaas bleef het daarbij. 

Om in 2030 klimaatneutraal te worden moet Deventer echt harder gaan lopen. Kleine stapjes in de goede richting, zoals het door ons voorgestelde beleid het beter faciliteren van elektrische auto's (ruimte voor laadpalen), zijn uiteraard mooi meegenomen maar daarmee halen we onze doelstelling niet. Deventer is inmiddels gewend aan de twee windmolens langs de A1 en een uitbreiding is wenselijk. 

Voorwaarde hierbij is dat de omwonenden tijdig actief worden betrokken bij de plannen, dat bezwaren serieus worden gehoord en dat participatie in het project mogelijk is. Alleen op die manier kan weerstand worden omgebogen tot acceptatie. Op initiatief van GroenLinks is een evaluatie uitgevoerd en hieruit bleek dat 70% van de Deventenaren positief staat tegenover windenergie en dat circa 40% trots is op de twee windmolens langs de A1. In mei 2017 werd vervolgonderzoek naar nieuwe plaatsingsmogelijkheden gepresenteerd. Uiteraard willen we ook andere initiatieven voor het besparen van energie en het opwekken van duurzame energie stimuleren en faciliteren. Een goed voorbeeld daarvan is het voorstel voor zonnepanelen op de toekomstige geluidwal langs de A1.     

Bij onze duurzaamheidsambities hebben we ook een vergissing begaan die gelukkig op tijd kon worden teruggedraaid. Uitgangspunt voor de nieuwbouwwijk Steenbrugge was geen aansluiting op het aardgasnet. Omdat er in de wijk een aanzienlijk deel moet bestaan uit sociale huurwoningen en "all electric" woningen kostbaar zijn terwijl goedkope sociale huurwoningen hard nodig zijn, waren we in eerste instantie van oordeel dat woningbouwvereniging Ieder1 dat geld beter kon besteden aan isoleren van 100 bestaande huurwoningen. Kort daarna zagen we in dat we een fout hadden gemaakt: de keuze voor de lange termijn, een volledig gasloze wijk Steenbrugge, moet zwaarder wegen dat die voor verduurzaming van 100 bestaande woningen. Een fout toegeven is – zeker voor politici - niet makkelijk maar we hebben het gelukkig gedaan en dat voelt goed. 

Zorg draait om aandacht en niet om cijfers
Dat is en blijft ons motto. Gemeenten hebben sinds 2015 nieuwe taken op het gebied van jeugdzorg, werk en inkomen en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo; zorg aan zieken en ouderen). Deze zijn bekend als de 3 decentralisaties, oftewel 3D. De gemeenteraad is de afgelopen twee jaar intensief betrokken bij alle verordeningen en regelingen op goede zorg te blijven waarborgen. De insteek van GroenLinks is daarbij steeds dat niemand tussen wal en schip belandt en dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. GroenLinks is voorstander van keuzevrijheid door de mogelijkheid van een persoonsgebonden budget (PGB) en let op de hoogten van de eigen bijdragen. Punt van aandacht was verder ook de toereikende bescherming privacy in alle nieuwe automatiseringssystemen. We stelden schriftelijke vragen om het college alert te houden.

De afgelopen jaren zijn de effecten van de 3D-operaties zichtbaar geworden en wij letten op waar er bijgestuurd moet worden. Wij stellen daarbij steeds de goede zorg en keuzevrijheid van patiënten voorop en hierbij mogen niet de boekhouders en accountants aan de knoppen zitten.

In juni 2015 organiseerden we een openbare thema-avond waarin Natuur en Ouderenzorg met elkaar verbonden werden. Op deze avond werd verslag gedaan van onderzoek naar de invloed van de nabijheid van de natuur op de mens. Een groene omgeving is met name ook voor het welzijn van ouderen belangrijk. We gaan op zoek naar mogelijkheden om dit in Deventer te verbeteren. 

Gemeenschappelijke regelingen
GroenLinks is kritisch op de overheveling van gemeentelijke bevoegdheden naar samenwerkingsverbanden met andere gemeenten. Kostenbesparend samenwerken heeft namelijk een schaduwzijde: minder zeggenschap en controlemogelijkheden voor de eigen gemeenteraad.

Speeltuinen: meer dan spelen alleen 
Een van de treurigste bezuinigingen van het college is die op speeltuintjes. Om op onderhoudskosten te besparen worden was het college voornemens om in Deventer circa 380 speeltuintjes op te doeken of te versoberen. Een gemeente die vóór ontmoeting, vóór samenwerken in de wijk, vóór gezonde kinderen en vóór sociale samenhang is, moet volgens ons in elke buurt voldoende ontmoetingsplekken creëren die uitnodigen tot spelen en ontmoeten. GroenLinks heeft zich tegen die bezuiniging verzet en heeft voorgesteld om juist meer buurttuinen aan te leggen. Een buurttuin waar niet alleen gespeeld en gepraat kan worden maar waar ook eigen groenten en fruit geteeld kunnen worden. De Molentuin in Voorstad is een prachtig voorbeeld hoe de samenhang in een buurt versterkt kan worden.

Aan het werk
In Deventer hebben we in 2016 te maken met bijna 8.000 werkelozen en circa 3.000 bijstandsgerechtigden. In Nederland hebben we een complex systeem opgetuigd om mensen die onvoldoende verdienen, te voorzien van een uitkering. Het huidige uitkeringssysteem is een negatieve benadering van werklozen en dat kan anders. Wij zijn voorstander va een systeem dat vertrouwt op eigen kracht, talent en intrinsieke motivatie. Op dit moment zijn er verschillende experimenten met basisinkomen en regelvrije zones. GroenLinks staat positief tegenover dergelijke experimenten. 

GroenLinks houdt vast aan groen 
Dat was onze slogan tijdens de verkiezingscampagne in 2014. Als het om de kwaliteit van het openbaar groen gaat, dan weten de Deventenaren GroenLinks te vinden. Goed onderhouden openbaar groen betekent een grotere sociale veiligheid, een positief effect op de gezondheid, waardevermeerdering van onroerend goed  en meer biodiversiteit.

De baten zijn lastig meetbaar in euro's maar wel superbelangrijk voor de leefbaarheid! Ingrijpende bezuinigingen uit de voorgaande collegeperiode hebben op sommige plaatsen tot versobering, verrommeling en verprutsing van plantsoenen en parken geleid. Om de ervaringen te inventariseren, vroegen we aan de inwoners om hun Groene Ergernissen te delen en dit leverde tientallen sprekende voorbeelden op. GroenLinks heeft bij de begroting voor 2015 en 2016 tevergeefs voorgesteld om een deel van de bezuinigingen terug te draaien. Zolang groen niet in euro's wordt gewaardeerd is het helaas lastig om collega's te overtuigen. Toch blijven we hiermee doorgaan.

Een serious request aan de raad
Samen met D66 hebben we ons uiterste best gedaan om het 3FM evenement Serious Request, waarbij een week lang geld wordt ingezameld voor een stille ramp, in 2016 naar Deventer te halen. Ons voorstel kon op veel bijval bij de Deventenaren rekenen en ook MKB, horeca, VVV en Deventer Ondernemers waren enthousiast. Helaas strandde dit initiatief in de raad omdat men meer dan 100% zekerheid wilde hebben over de exacte financiële gevolgen. Het initiatief heeft echter zoveel energie in de Deventer samenleving losgemaakt dat mogelijk in de komende jaren er een nieuwe kans ontstaat.  

Heldere communicatie over kapbeleid
Deventer heeft gelukkig veel prachtige bomen. Naar aanleiding van een fors aantal kapplannen heeft GroenLinks het kapbeleid geagendeerd.  De gemeente Deventer hanteert sinds ruim 10 jaar het "laanboomverjongingsbeleid". In dit beleid worden periodiek, veelal op een moment dat samenvalt met wegdekvervanging of herinrichting, een deel aaneengesloten volwassen (vitale en minder vitale) laanbomen vervangen door jongere exemplaren. Op de lange duur zal er dus weer een fraaie aaneengesloten bomenlaan ontstaan. Echter; gelijktijdige kap van een groot aantal volwassen bomen is wel rigoreus en heeft een behoorlijke impact op landschap en natuurwaarden. GroenLinks Deventer heeft het ingrijpende laanboomverjongingsbeleid in 2015 op de politieke agenda gezet en gevraagd om meer maatwerk te leveren en de kap te beperken tot niet-vitale en zieke exemplaren en de verjonging op die manier geleidelijk te laten plaatsvinden. Bij de bomenkap aan de Oerdijk zijn de kapplannen aangepast en worden meer bomen gespaard dan oorspronkelijk de bedoeling was. De wethouder heeft toegezegd om in 2016 het huidige Bomenbeleidsplan te evalueren en actualisering met de raad te bespreken. Naar aanleiding van de illegale kap van een monumentale Rode Beuk in het Worpplantsoen stelde GroenLinks in april 2016 voor om te gaan werken met unieke markeringen waarmee de kans op fouten wordt geminimaliseerd en heldere communicatie plaatsvindt voor omwonenden. Helaas was dit voor de meeste raadsleden een stap te ver. Eind 2016 konden mede dankzij de waakzaamheid van GroenLinks een aantal bomen op de parkeerplaats bij Winkelcentrum Keizerslanden gered worden.  

Deventer verhaal : unieke kans of  mislukking? 
GroenLinks heeft een groot hart voor cultuur en is vanaf het begin enthousiast geweest voor het op een nieuwe, innovatieve manier runnen van Deventer musea. Niet gevangen in stenen, maar op relevante locaties in de stad en ommelanden het verhaal vertellen dat je wilt vertellen: het Deventer Verhaal. De opstartperiode heeft de nodige aanloop-problemen met zich meegebracht maar dat is geen reden om het concept steeds opnieuw ter discussie te stellen.

Wij zien het liefst dat ook de speciale plaats die speelgoed in de Deventer geschiedenis inneemt op deze wijze wordt verteld. Niet langer meer op één plek, maar vanuit een permanente, kleine speelgoedpresentatie mensen uitnodigen om op avontuur te gaan in de stad en zo van alles te leren over Deventer en speelgoed. In 2016 werd een raadsbesluit genomen over de nieuwe locatie en uitvoering van het Deventer speelgoedmuseum. GroenLinks heeft al in 2015 een voorkeur uitgesproken voor het pand van het voormalige Hegius Lyceum op de Nieuwe Markt. In een chaotisch eindstrijd tussen de variant Speelplein (Hegius) en Speeldoos (Schouwburg) werd wonderwel op het laatste moment gekozen voor een behuizing op de Brink (voormalige kantongerecht). Tijdens het "spel" werden de spelregels veranderd en op basis van -ons inziens- ondeugdelijke argumenten is gekozen voor een variant die niet eerder in beeld was. GroenLinks stemde tegen maar gaat in de toekomst wel constructief meedenken over de verdere opzet en invulling van het Speelgoedmuseum nieuwe stijl. 

De vervuiler betaalt (gedeeltelijk)
In Deventer is het afvalstoffenbeleid en de afvalstoffenheffing een jaarlijks  terugkerend onderwerp. Het uitgangspunt "de vervuiler betaalt" staat bij GroenLinks voorop: hoe meer restafval je wegbrengt of wordt opgehaald, hoe meer je betaalt. Om die reden pleiten we voor afschaffing van de "gratis" kilo's bij de milieustraat en willen we in de afvalstoffenheffing nieuwe prikkels brengen om nog beter te gaan scheiden. Tegelijkertijd hebben we ons ingezet om extra geld uit te trekken voor de aanpak van het zwerfvuil. Succesvol was ons voorstel om een in 2016 een pilot uit te voeren met het gescheiden inzamelen van groente- en fruitafval in de hoogbouw en binnenstad waar de inwoners nog geen GFT-bak hebben en bijvoorbeeld een schillenboer uitkomst kan bieden. GroenLinks blijft pleiten voor een tariefstelling waarin "de vervuiler betaalt" maximaal tot uiting komt, wat ons betreft leidt dit tot een grondige herziening van het tariefstelsel waarbij het grootste deel van de kosten variabel is en afhankelijk van de hoeveelheid afvalstoffen en potentiele grondstoffen die je aanbiedt.   

Dierenmanieren  
In het voorjaar van 2015 presenteerde het college een met trots een voorstel voor een heus luxe safaripark met bungalows in het Schalkhaarse Linderveld; het plan "Arusha". Wij zijn tegen het houden van wilde dieren in gevangenschap uit zuiver commerciële motieven, zijn altijd tegen grootschalige bebouwing op Linderveld geweest en vonden dat er te grote financiële risico's voor de gemeente aan zaten. GroenLinks heeft er met succes op aangedrongen dat dit plan al snel in de prullenbak kon worden gegooid! De afgelopen jaren zijn we ons blijven verzetten tegen dit soort megalomane plannen. Inmiddels zijn plannen ontwikkeld voor het Linderveld waarbij het gebied agrarisch-biologisch wordt ingevuld.

Het welzijn van dieren staat hoog op de prioriteitenlijst van GroenLinks. De komende tijd zal GroenLinks specifieke aandacht geven aan de brandveiligheid in stallen van landbouwhuisdieren en zich daarnaast gaan verzetten tegen de schaalvergroting van de landbouw ("megastallen"). Er is een initiatiefvoorstel in de maak om dierenwelzijn in bredere zin in de organisatie te verankeren.

Korte lontjes
In 2014 en 2015 deden wij mee met het landelijke meldpunt vuurwerkoverlast van GroenLinks en dit leverde in beide jaren ruim 800 klachten op. Tijdens de jaarovergang 2014 was er voor ruim 30.000 euro schade in de openbare ruimte (bushokjes, prullenbakken e.d.). Veel Deventenaren worden uit de slaap gehouden door geknal, op straat zijn er onveilige situaties en voor honden en katten is de week rond Oud & Nieuw een ramp. Oogartsen en andere medici dringen al aan op een algeheel vuurwerkverbod voor particulieren. In 2016 hebben we de onderzoeksresultaten over de jaarwisseling 2015/2016 gepresenteerd en een voorstel gedan voor het instellen van vuurwerkvrije zones in combinatie met het organiseren van een grote centrale vuurwerkshow in Deventer. De centrale vuurwerkshow komt er (nog) niet maar de eerste vuurwerkvrije zone in onze gemeente zal tijdens de jaarwisseling 2017/2018 gerealiseerd worden rond de Ulebelt. 

Onttegel je tuin!
Onze oproep om tuinen te onttegelen (voorjaar 2015) leidde zelfs tot landelijke media-aandacht. De reden om aandacht te vragen voor betegelde tuinen is dat tegeltuinen niet goed zijn voor natuur en milieu.

Al die versteende tuinen leiden namelijk tot:
- de overbelasting van het riool tijdens hevige regenbuien omdat het regenwater de grond niet kan intrekken;
- de opwarming van de stad; stenen houden de warmte lang vast terwijl groen verkoelt;
- afname van de stadsnatuur: vogels, zoogdieren (bijvoorbeeld egels) en insecten (bijvoorbeeld bijen en vlinders) hebben niets te zoeken in een betegelde tuin!

De fractie kreeg naast complimenten vooral kritiek over zich uitgestort over deze "bemoeizucht" maar het ging om niets meer of minder dan een prijsvraag voor de meest betegelde tuin van Deventer. Uit de inzendingen heeft de fractie een geheel betegelde tuin gekozen van een jong gezin in de binnenstad. Ook in 2016 en 2017 hebben we ook weer op deze wijze aandacht gevraagd voor meer groen in de stad.

Vergroening van het lokale belastingstelsel
Bij de Alternatieve Begroting en bij de duurzaamheidsdebatten hebben wij onze ideeën voor vergroening gepresenteerd. Het kan daarbij gaan om energieverbruik, afvalhoeveelheden, rioolbelasting en parkeerheffingen en het komt er simpelweg op neer dat hoe meer milieuvervuiling je veroorzaakt, hoe meer belasting je betaalt. Ook in het laatste jaar van deze raadsperiode blijven wij ons inspannen om deze ideeën uit te werken. 

Tijdelijke Natuur op A1
De verkoop van kavels op dit industrieterrein heeft vertraging opgelopen. Hierdoor zou een groot deel van het terrein nog lange tijd uit saai kortgemaaid grasland bestaan. Een onaantrekkelijk landschap voor zowel mens als natuur. Veel mooier zal het zijn om tijdelijke natuurontwikkeling toe te laten op de kavels die wachten op verkoop. Op 27 mei 2015 vond een debat plaats in de gemeenteraad over Tijdelijke Natuur en duurzame landbouw op Bedrijvenpark A1. Dit GroenLinks initiatief werd unaniem aangenomen. Ondanks enige terughoudendheid van partijen bij de raadstafel, bleek de gehele gemeenteraad achter dit groene plan van GroenLinks te staan. Hiermee is de weg vrij gemaakt voor een "duurzame tijdelijke" invulling van het grotendeels braakliggende bedrijventerrein.

Parkeren: Grote Kerkhof wordt autovrij!
In 2012 is op initiatief van GroenLinks besloten om het Grote Kerkhof autovrij te maken zodra het nieuwe Stadhuiskwartier wordt opgeleverd. Op 1 januari 2016 is het stadhuis geopend maar staat het plein nog steeds vol met blik, in afwachting van parkeertellingen. Eind 2016 verscheen uiteindelijk het parkeeronderzoek waaruit bleek dat de garages kampen met leegstand: zelfs op drukke zaterdagmiddagen is er nog voldoende plek op een acceptabele loopstand. Ons voorstel om in de zomer van 2017 het plein autovrij te vegen, haalde het niet. College en coalitiepartijen lapten besluiten en afspraken uit het verleden aan hun laars en willen het plein pas autovrij maken als de herinrichting start. Naar verwachting wordt er binnenkort een besluit genomen over de herinrichting. Het vraagt een lange adem maar het Grote Kerkhof wordt autovrij!

Nu de binnenstad over voldoende parkeercapaciteit beschikt in de bestaande parkeegarages, kan worden afgevraagd of het nodig is om extra parkeerplaatsen in de ijsseluiterwaarden (Worpplantsoen) te creeeren. Hier wordt deze zomer een besluit over genomen.  

Schone gezonde stad
Wij spannen ons in voor een schone stad zonder milieuvervuiling en luchtverontreiniging. Wij hebben meermaals kritische vragen gesteld naar de luchtverontreiniging langs de drukke wegen. Volgens het college kan er vanuit worden gegaan dat er aan alle normen wordt voldaan maar wij missen actuele meetgegevens om die conclusie te kunnen onderschrijven. Als gevolg van de toekomstige verbreding van de A1 en het drukker worden van het verkeer in de stad, kan een goede luchtkwaliteit onder druk komen te staan en daarom zullen we dit de komende tijd opnieuw op de agenda zetten. Plaatselijk kunnen onfrisse situaties met kankerverwekkend roet en fijnstof voorkomen worden door schadelijke houtstook tegen te gaan. GroenLinks onderzoekt momenteel de omvang van dit probleem en de mogelijke maatregelen die de gemeente kan nemen.