doic akzo deventer verontreinigd

8 vragen over de samenwerking tussen gemeente Deventer en Akzo Nobel

Waarom koopt gemeente Deventer 18 voetbalvelden zwaar verontreinigde grond voor 7,5 miljoen euro van Akzo Nobel?

- 8 vragen over de samenwerking tussen gemeente Deventer en Akzo Nobel -

Op 20 december 2017 besluit de gemeenteraad van Deventer over een samenwerking met AkzoNobel. De samenwerking heeft betrekking op de ontwikkeling van een Open Innovatie Centrum op de productielocatie aan de Zutphenseweg (vlakbij de Mc Donalds aan de A1). GroenLinks Deventer vindt innovatie en nieuwe werkgelegenheid een goed idee maar vindt het buitengewoon onverstandig om de zwaar verontreinigde industriegrond aan te kopen. Waarom, dat lees je in deze blogpost.

 

1. Wat is de aanleiding?

Aan de Zutphenseweg ligt een industrieterrein van circa 18 voetbalvelden groot. Dit terein is voorzien van gebouwen en installaties van voornamelijk Akzo Nobel. De productie van deze chemicaliënfabriek aan de Zutphenseweg stopt en AkzoNobel heeft besloten om alleen het onderzoekslaboratorium (hier werken ongeveer 300 mensen) open te houden.

Gemeente, Akzo en de provincie hebben enkele jaren terug besloten om de samenwerking aan te gaan door hier een "Deventer Open Innovatie Centrum" (DOIC) te vestigen waarbij de gebouwen worden verhuurd aan kennisinstellingen, ondernemers en investeerders in de chemische sector. Door gebruik te maken van de kennis van het bestaande R&D-laboratorium denken de initiatiefnemers dat dit een forse werkgelegenheid voor Deventer kan opleveren (270 – 600 fte).

Zie ook : http://www.deventeroic.nl/

2. Wat wordt van de gemeente Deventer gevraagd?

Om de samenwerking vorm te geven is een bijzondere constructie bedacht waarbij de gemeente Deventer voor 7,5 miljoen euro de volledige grond koopt van AkzoNobel. Het idee daarachter is dat na 7 jaren, als de DOIC op eigen benen staat, de grond winstgevend kan worden verkocht.

Daarnaast wordt er voor 1,2 miljoen erfpachtcanon vrijgesteld. Erfpachtcanon is de vergoeding voor het gebruik van de grond. Dit is een vorm van huur aan de verpachter (eigenaar) van de grond.

De  gemeente draait mogelijk op voor de aanpassing in verband met de veiligheidscontour (7,5 ton). Een veiligheidscontour is een regelgeving waar en hoe er gebouwd mag worden. Naast deze kosten is er al 250.000 euro aan ambtelijke en juridische kosten besteed. Bij elkaar dus circa 10 miljoen euro!
Zie Raadstafel 18 oktober 2017: https://deventer.raadsinformatie.nl/vergadering/457179/Raadstafel%20%2018-10-2017?

Zie het raadsvoorstel voor 20 december 2017: https://deventer.raadsinformatie.nl/document/5928970/2/2017-1687_Raadsvoorstel_Samenwerkingsovereenkomst_DOIC

3. Wat levert het de gemeente op?

Dat is nog onzeker. Als alles goed gaat levert het extra werkgelegenheid op en kan het bijdragen aan het imago van Deventer. Als alles goed gaat, en de bedrijfjes stromen toe, staan de bedrijfshallen dus niet leeg en is er een nuttige invulling van het Akzoterrein.

4. Wat als de gemeente Deventer niet meewerkt?

Als Deventer niet tekent voor samenwerking zal AkzoNobel de grond moeten verkopen aan een derde. De locatie ligt goed (nabij de A1) maar de bodem is zwaar verontreinigd en dat kan potentiele kopers afschrikken. De kosten van de bodemsanering liggen namelijk tussen de 5 en 10 miljoen euro.

5. Waarom koopt de gemeente zwaar verontreinigde grond voor 7,5 miljoen?

Dit is voor GroenLinks ook een groot raadsel. Als het DOIC een commercieel interessante businesscase is, dan zal een commercieel bedrijf als Akzo dit zelf gaan ontwikkelen. Maar Akzo ziet daar kennelijk geen brood in.
Dat neemt niet weg dat de gemeente beginnende bedrijvigheid wel zou kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld door ondersteunende voorzieningen facilitaire of financiële hulp. Deventer kiest voor een riskante constructie met grondaankoop.

6. Waarom is GroenLinks tegen de aankoop van Akzo-grond?

GroenLinks vindt het een vreemd plan om een gifbelt te kopen.

Door de aankoop van vervuilde grond loopt de gemeente grote risico's. Bodem en grondwater zijn verontreinigd en het opruimen kost miljoenen. Voorstanders zeggen dat alle verantwoordelijkheden bij Akzo liggen maar GroenLinks vindt de afspraken in de samenwerkingsovereenkomst ngo te vaag.  Als Akzo vertrekt, overgenomen wordt of failliet gaat, staat de gemeente in zijn hemd en draait het voor miljoenen euro's op voor het opruimen. Slecht idee dus om zo te gokken met belastinggeld!

7. Blijft het laboratorium van Akzo in Deventer?

Het laboratorium met circa 300 medewerkers is het kennishart van DOIC. Logisch dat dit blijft zou je zeggen. Echter, in de afspraak is het behoud van die werkgelegenheid geformuleerd als een inspanningsverplichting oftwel "we zullen ons best doen". Nadeel van een inspanningsverplichting is dat deze niet juridisch afdwingbaar is. Immers; wie bepaalt of je voldoende je best hebt gedaan?

8. Hoe kijkt de rest van de raad er tegen aan?

Veel raadsleden hebben zeer veel vertrouwen in de afspraken op papier en hebben er geloof in dat dit een succes wordt. Ondanks dat juristen wijzen op aanzienlijke risico's. Volgens hen zijn er ook uitstapmomenten ingebouwd (bijv. als het na 3 jaar geen succes is) en zij ervan zijn overtuigt dat Akzo altijd opdraait voor de bodemverontreiniging.

GroenLinks heeft net als de juristen minder vertrouwen in deze afspraken op papier.

Conclusie

Waarschijnlijk stemt de raad op 20 december 2017 in met het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst. GroenLinks zal tegen stemmen. Niet omdat GroenLinks tegen een DOIC is maar wel de manier waarop: 10 miljoen investeren in zwaar verontreinigde grond is een slecht plan.