Discussieavond armoede

Donderdag 14 januari organiseerde GroenLinks en FNV een discussie rondom het thema ‘Armoede kan iedereen overkomen, maar hoe kom je er weer af’. Drie specialisten op dit gebied (Mirjam Pool, auteur van ‘Alle dagen schuld’, wetenschapper Erik Snel en Janny Hoeflak (bestuurder AbvaKabo FNV) lichtten de problematiek toe en discussieerden met de zaal over het thema.

Symone de Bruin was deze avond de discussieleider. Ze ondervroeg de drie specialisten over hun eigen kijk op armoede. Mirjam Pool schreef het boek ‘Alle dagen schuld’ en kreeg de kans om bij veel mensen die in schijnbaar uitzichtloze schuld- en uitkeringssituatie zitten een kijkje achter de voordeur te nemen. Dat levert schrijnende verhalen op over mensen die al zo lang in de bijstand zitten dat ze blij zijn als een kind ‘eindelijk’ een Wajonguitkering krijgt. Of een echtpaar dat – als het eindelijk weer eens geld heeft om eten te kopen, het (diepvries)voedsel verstopt als de familie lucht krijgt van de inkopen en zichzelf uitnodigt om te komen eten. ’s Avonds vergeten ze – door een van hun vele ruzies – de spullen in de vrieskist te leggen zodat ze de volgende dag niet meer bruikbaar zijn.

Erik Snel heeft een aantal voorbeelden om verbetering in de situatie te brengen: in de Verenigde Staten zag hij een re-integratieproject waar deels pas als mensen twee jaar aan het werk zijn en aan het werk kunnen blijven betaald wordt. Het project moet er dus voor zorgen dat mensen langdurig aan het werk kunnen blijven.
In zijn woonplaats Rotterdam is een mooi voorbeeld van studenten die een dagdeel per week bij mensen met een laag inkomen over de vloer komen en als een soort ‘maatjes’ meekijken en –helpen om de mensen wegwijs te maken in de financiële mogelijkheden en ze stimuleren om een betere plek op de arbeidsmarkt te verwerven.

Jannie Hoeflak roept gemeenten op om de samenwerking te zoeken met bedrijven die hun werknemers een fatsoenlijk (CAO)-loon betalen en contracten aanbieden die een bepaalde mate van zekerheid bieden. Het is het FNV een doorn in het oog dat steeds meer instellingen werknemers min of meer dwingen als ZZP’er aan de slag te gaan. De bedrijven en instellingen hoeven zich niet meer te bekommeren om pensioen, vakantiegeld en doorbetaling bij ziekte en betalen alleen als er daadwerkelijk gewerkt wordt. Maar de werknemers verdienen vaak niet voldoende om al deze regelingen zelf te verzekeren en zijn er bovendien niet in thuis.
Bovendien pleit Hoeflak ervoor dat vrijwilligerswerk – hoe nuttig en zinvol ook – niet wordt gezien als een logische vervanging van betaald werk.

Uit de discussie met en de vragen uit de zaal blijkt dat iedereen vindt dat er niet alleen oog moet zijn voor mensen met een uitkering, maar ook voor werknemers met een laag inkomen. Van de gemeente wordt verwacht dat zij ervoor zorgen dat in aanbestedingsprocedures ook gelet wordt op fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en salaris. Zo kan de gemeente wel degelijk invloed uitoefenen op de positie van werknemers in haar gemeente.
Het streven is om kwaliteiten en mogelijkheden van mensen te benutten om ze in het arbeidsproces te krijgen. Dat vraagt om maatwerk van de gemeente en van organisaties die activering en re-integratie aanbieden.